1. Γι' αυτό, όταν ήλθε προς το πάθος, για να ευαγγελισθεί στον Αβραάμ και σε αυτούς που ήσαν μαζί του ότι άνοιξε η διαθήκη της κληρονομιάς, αφού ευχαρίστησε κρατώντας το ποτήριο και αφού ήπιε από αυτό και έδωσε στους μαθητάς, τους είπε: «Πίετε εξ αυτού πάντες· τούτο γαρ εστί το αίμα μου το της καινής διαθήκης το περί πολλών εκχυνόμενον εις άφεσιν αμαρτιών. Λέγω δε υμίν, ότι ου μη πίω απ' άρτι εκ του γεννήματος της αμπέλου ταύτης έως της ημέρας εκείνης, όταν αυτό πίνω μεθ' υμών καινόν εν τη βασιλεία του πατρός μου»^[1] Βεβαίως, ο ίδιος θα ανακαίνισει την κληρονομιά της γης και θα αποκαταστήσει το μυστήριο της δόξης των υιών, όπως λέγει ο Δαυίδ: «Ος ανακαινιεί το πρόσωπον της γης»^[2]. Υποσχέθηκε να πιεί «εκ του γεννήματος της αμπέλου» μαζί με τους μαθητάς του, διότι ήθελε να δείξει και τα δύο· και την κληρονομιά της γης, στην οποία θα πιουν το νέο γέννημα της αμπέλου, και την ανάσταση του σώματός του. Το νέο σώμα, που θα αναστηθεί, είναι το ίδιο που μετέχει και στο καινούργιο ποτήριο. Ούτε, όταν θα εγκατασταθεί επάνω στον υπερουράνιο τόπο μαζί με τους μαθητάς, μπορούμε να εννοήσουμε ότι πίνει το γέννημα της αμπέλου. Ούτε πάλι είναι χωρίς σώμα όσοι το πίνουν. Διότι χαρακτηρίζει το σώμα και όχι το πνεύμα το ότι κάποιος πίνει από το αμπέλι.

2. Και γι' αυτό ο Κύριος έλεγε: «Όταν ποιής άριστον η δείπνον, μη φώνει τους πλουσίους μηδέ τους φίλους μηδέ τους γείτονας και τους συγγενείς, μήποτε και αυτοί σε αντικαλέσωσι και γενήσεται ανταπόδομα απ' αυτών. Αλλά κάλει χωλούς, τυφλούς, πτωχούς, και μακάριος έση ότι ουκ έχουσιν ανταποδούναί σοι· ανταποδοθήσεται γαρ σοι εν τη αναστάσει των δικαίων»^[3]. Και πάλι λέγει: «Πας ος αφήκεν αγρούς ή οικίας ή γονείς ή αδελφούς ή τέκνα ένεκεν εμού, εκατονταπλασίονα λήψεται εν τω νυν αιώνι, και εν τω μέλλοντι ζωήν αιώνιον κληρονομήσει»^[4]. Ποια είναι, λοιπόν, τα «εκατονταπλασίονα εν τω νυν αιώνι» και τα άριστα που παρατίθενται στους πτωχούς και τα δείπνα που ανταποδίδονται; Αυτά είναι στους χρόνους της βασιλείας, δηλαδή, στην έβδομη ημέρα, η οποία αγιάσθηκε, και κατά την οποία ο Θεός κατέπαυσε από όλα τα έργα που έκανε^[5]. Αυτό είναι το αληθινό Σάββατο των δικαίων, κατά το οποίο δεν θα επιτελούν κανένα γήινο έργο. Αλλά θα έχουν παρατιθέμενο το δείπνο που ετοίμασε ο Θεός και τρέφει αυτούς με όλα τα εδέσματα.

3. Αυτό περιέχει και η ευλογία του Ισαάκ, με την οποία ευλόγησε το μικρότερό του Υιό, τον Ιακώβ: «Ιδού», λέγει: «οσμή του υιού μου ως οσμή αγρού πλήρους, ον ευλόγησεν ο Θεός»^[6] («ο δε αγρός εστίν ο κόσμος»^[7]). Και γι' αυτό πρόσθεσε: «Δώη σοι ο Θεός από της δρόσου του ουρανού και από της πιότητος τής γης, πλήθος σίτου και οίνου. Και δουλευσάτωσάν σοι έθνη, και προσκυνησάτωσάν σοι άρχοντες· και γίνου κύριος του αδελφού σου, και προσκυνήσουσί σε οι υιοί του πατρός σου. Ο καταρώμενός σε επικατάρατος, ο δε ευλογών σε ευλογημένος» ^[8]. Αυτά, λοιπόν, αν κάποιος δεν τα εκλάβει για τα προορισμένα χρόνια της βασιλείας, θα πέσει σε μεγάλη αντίφαση και αντίθεση, όπως πέφτουν οι Ιουδαίοι και βρίσκονται σε μεγάλη αμηχανία. Όχι μόνο σε αυτήν τη ζωή δεν ήσαν υπόδουλα τα έθνη στον Ιακώβ, αλλά και μετά την ευλογία ανεχώρησε και ήταν δούλος τού προς μητρός θείου του, τού Λαβαν του Σύρου, για είκοσι χρόνια^[9]. Και όχι μόνο δεν έγινε κύριος του αδελφού του, αλλά και ο ίδιος, όταν επέστρεψε από τη Μεσοποταμία στον πατέρα του, προσκύνησε τον αδελφό του, τον Ησαύ, και του προσέφερε πολλά δώρα^[10]. Πώς κληρονόμησε αυτός το πλήθος του σίτου και του οίνου, εφ' όσον, εξ αιτίας της πείνας, η οποία έγινε στη γη που κατοικούσε, μετώκησε στην Αίγυπτο και υποτάχθηκε στο Φαραώ, που βασίλευε τότε στην Αίγυπτο;^[11] Η ευλογία, λοιπόν, που είπαμε πριν, αφορά χωρίς αντίρρηση στα χρόνια της βασιλείας, όταν θα βασιλεύσουν οι δίκαιοι που θα αναστηθούν εκ νεκρών. Τότε και η κτίση, ανακαινισμένη και ελευθερωμένη, θα καρποφορήσει το πλήθος όλων των τροφών από τη δροσιά του ουρανού και τη γονιμότητα της γης. Όπως θυμούνται οι Πρεσβύτεροι που είδαν τον Ιωάννη, το μαθητή του Κυρίου, άκουσαν από αυτόν πως ο Κύριος δίδασκε για εκείνα τα χρόνια και έλεγε: «ελεύσονται ημέραι, εν αις αναφύσονται αμπελώνες, έκαστος μυρία κλήματα έχων, και εν ενί εκάστω κλήματι μύριους όζους και εν ενί εκάστω όζω μυρίας οιναρίδας και εν μια έκαστη οιναρίδι μυρίους βότρυας και εν ενί εκάστω βότρυι μυρίους ρώγας, και είς έκαστος ρωξ εκθλιβείς δώσει είκοσι πέντε μετρητάς οίνου. Και καταλαβόντος τινός των αγίων βότρυα, άλλος επιβοήσει: βότρυς εγώ βελτίων· εμέ λαβέ· δι' εμού τον Κύριον ευλόγει». Παρομοίως και ο κόκκος του σίτου θα φέρει δέκα χιλιάδες στάχεις και κάθε στάχυ θα έχει δέκα χιλιάδες κόκκους και κάθε κόκκος πέντε δίλιτρα από καθαρό και λαμπρό σιμιγδάλι. Και τα υπόλοιπα οπωροφόρα και τα σπέρματα και τα χόρτα θα είναι όπως και τα άλλα (θα έχουν την αρμονία που ταιριάζει). Και όλα τα ζώα που χρησιμοποιούν αυτές τις τροφές, που παίρνουμε από τη γη, θα γίνουν ειρηνικά και αρμονικά μεταξύ τους και θα υποταχθούν εξ ολοκλήρου στους ανθρώπους.

4. [Αυτά δε και ο Παπίας, που άκουσε τον Ιωάννη και έζησε μαζί με τον Πολύκαρπο, αρχαίος ανήρ, τα μαρτυρεί εγγράφως στο τέταρτο βιβλίο του. Έχει συγγράψει πέντε βιβλία]^[12]. Και πρόσθεσε τα εξής λόγια: «Ταύτα δε πιστά τοις πιστεύουσι». Και «Ιούδα του προδότου μη πιστεύσαντος και επερωτήσαντος· πώς ουν τοιαύτα γεύματα υπό Κυρίου απεργασθήσεται;», είπε ο Κύριος: «Όψονται οι ελευσόμενοι εις εκείνα». Αυτά τα χρόνια, λοιπόν, τα προφητεύει ο Ησαΐας και λέγει: «Και συμβοσκηθήσεται λύκος μετ' αρνός, και πάρδαλις συναναπαύσεται ερίφω, και μοσχάριον και ταύρος και λέων άμα βοσκηθήσονται, και παιδίον μικρόν άξει αυτούς. Και βους και άρκος άμα βοσκηθήσονται, και άμα τα παιδία αυτών έσονται, και λέων και βους φάγονται άχυρα. Και παιδίον νήπιον επί τρώγλην ασπίδων και επί κοίτην εκγόνων ασπίδων την χείρα επιβάλει. Και ου μη κακοποιήσουσιν, ουδέ μη δύνωνται απολέσαι ουδένα επί το όρος το άγιόν μου»^[13]. Και πάλι ανακεφαλαιώνοντας λέγει: «Τότε λύκοι και άρνες βοσκηθήσονται άμα, και λέων ως βους φάγεται άχυρα, όφις δε γην ως άρτον· ουκ αδικήσουσιν, ουδέ μη λυμανούνται επί τω όρει τω αγίω μου, λέγει Κύριος»^[14]. Γνωρίζω ότι μερικοί επιχειρούν να τα αποδώσουν αυτά στους αγρίους από τα διάφορα έθνη που πίστευσαν και, αφού άφησαν τα ποικίλα έργα τους, τώρα συμφωνούν με τους δικαίους. Αλλά, μολονότι τώρα αυτό εφαρμόζεται σε μερικούς ανθρώπους, που από τα διάφορα έθνη ήλθαν στη μία γνώμη της πίστεως, παρά ταύτα, θα συμβεί αυτό κατά την ανάσταση τών δικαίων στα ζώα εκείνα, όπως είπαμε. Διότι ο Θεός είναι πλούσιος σε όλα. Και πρέπει, αφού αποκαταστασθεί η κτίση, να υπακούσουν και να υποταγούν όλα τα ζώα στον άνθρωπο, όπως προ της παρακοής όλα ήσαν υποταγμένα στον Αδάμ^[15], και να επιστρέψουν στην πρώτη τροφή που έδωσε ο Θεός, στον καρπό της γης. Άλλωστε, και δεν είναι δυνατόν τώρα να δείξουμε το λιοντάρι να τρέφεται με άχυρα. Αυτό σήμαινε το μέγεθος και την παχύτητα των καρπών. Αν το λιοντάρι, που είναι ζώο, τρέφεται με άχυρα, τι είδους θα είναι αυτό το σιτάρι, που το άχυρό του θα είναι κατάλληλο για τροφή στο λιοντάρι;

Σημειώσεις

1. Ματθαίος 26,27-29.

2. Ψαλμοί 103,30.

3. Λουκάς 14,12-14.

4. Ματθαίος 19,29· Λουκάς 18,29-30.

5. Γένεση 2,2-3.

6. Γένεση 27,27.

7. Ματθαίος 13,38.

8. Γένεση 27,28-29.

9. Γένεση 31,41.

10. Γένεση 33,8.

11. Γένεση 46,3 και εξής.

12. Ευσεβίου, Εκκλησιαστική Ιστορία, Γ', 39,1 (ΒΕΠ 19,279,22-25).

13. Ησαΐας 11,6-9.

14. Ησαΐας 65,25.

15. Γένεση 1,26-28.