1. Σου στέλνω, αγαπητέ, το τέταρτο βιβλίο του έργου «Έλεγχος και ανατροπή της ψευδωνύμου γνώσεως», όπως σου το είχα υποσχεθεί. Σε αυτό με τους λόγους του Κυρίου θα επιβεβαιώσω τα όσα είπα προηγουμένως. Με αυτόν τον τρόπο και συ θα λάβεις, όπως το ζήτησες, από όλο το έργο επιχειρήματα για να αντικρούεις όλους τους αιρετικούς και, αφού πλέον τους αποστομώσεις ολοσχερώς, δεν θα τους αφήσεις να προχωρούν πιο πολύ στο βυθό της πλάνης, ούτε να πνίγονται στο πέλαγος της αγνοίας· αλλά θα τους επαναφέρεις στο λιμάνι της αληθείας, ώστε να κερδίσουν τη σωτηρία τους.

2. Αυτός, που θέλει να τους μεταστρέψει, πρέπει να γνωρίζει ακριβώς τη βασική τους θεωρία ή τα επιχειρήματα που παρουσιάζουν. Διότι δεν είναι δυνατό να θεραπεύει αρρώστους κάποιος, που δεν ξέρει από τι πάσχουν. Γι' αυτόν το λόγο, όσοι προηγήθηκαν, βεβαίως, ήσαν πολύ ανώτεροι από εμάς, δεν μπόρεσαν, όμως, να αντικρούσουν επιτυχώς τους οπαδούς του Ουαλεντίνου, διότι αγνοούσαν τη βασική τους θεωρία, την οποία εμείς με κάθε ακρίβεια σου την παρουσιάσαμε στο πρώτο βιβλίο. Σε αυτό το βιβλίο αποδείξαμε ακόμη ότι η διδασκαλία τους είναι ανακεφαλαίωση όλων των αιρέσεων. Γι' αυτό και στο δεύτερο βιβλίο, τους είχαμε ως πρότυπο όλων όσους ανατρέψαμε. Διότι όσοι αντιλέγουν σε αυτούς όπως πρέπει, αντιλέγουν σε όλους τους κακοδόξους αιρετικούς. Και όσοι τους ανατρέπουν, ανατρέπουν κάθε αίρεση.

3. Πράγματι, η περισσότερο όλων βλάσφημη θεωρία τους είναι το ότι ο Ποιητής και Δημιουργός, που είναι ένας Θεός, όπως αποδείξαμε, προήλθε από το Υστέρημα. Βλασφημούν ακόμη και τον Κύριό μας, διότι διαιρούν και χωρίζουν τον Ιησού από τον Χριστό και τον Χριστό από τον Σωτήρα και τον Σωτήρα πάλι από τον Λόγο και τον Λόγο από τον Μονογενή. Και όπως λέγουν ότι ο Δημιουργός προήλθε από το Υστέρημα, έτσι διδάσκουν και ότι ο Χριστός και το Πνεύμα το Άγιο προήλθαν εξ αιτίας του Υστερήματος και ότι ο Σωτήρ είναι καρπός των Αιώνων, που προήλθαν από το Υστέρημα. Όλα τα λόγια τους, επομένως, είναι βλάσφημα. Στο προηγούμενο, λοιπόν, βιβλίο, παρουσιάσαμε τη γνώμη των Αποστόλων για όλα αυτά· ότι, δηλαδή, όχι μόνο δεν είχαν τέτοιες απόψεις «οι απ' αρχής αυτόπται και υπηρέται γενόμενοι τον λόγου»¹ της αληθείας, αλλά και κήρυξαν σε εμάς να αποφεύγουμε τέτοιες ιδέες², προβλέποντας με το Άγιο Πνεύμα αυτούς που θα παρασύρουν τους πιο απλοϊκούς.

4. Όπως το φίδι εξαπάτησε την Εύα, υποσχόμενο σε αυτήν κάτι που το ίδιο δεν είχε³, έτσι και αυτοί, προφασιζόμενοι μεγαλύτερη γνώση και άρρητα μυστήρια, και υποσχόμενοι πως θα γίνουν, όπως λέγουν, δεκτοί μέσα στο Πλήρωμα, βυθίζουν στο θάνατο όσους τους πιστεύουν, καθιστώντας τους αποστάτες από τον Δημιουργό τους. Και τότε, βεβαίως, ο αποστάτης Άγγελος με μορφή φιδιού επιτέλεσε την παρακοή των ανθρώπων και νόμισε ότι θα διέφευγε από τον Κύριο. Γι' αυτό και τον κατεδίκασε ο Θεός με την ίδια καταδίκη και τα ίδια λόγια, με τα οποία κατεδίκασε και το φίδι. Τώρα, επειδή είναι έσχατοι καιροί, επεκτείνεται το κακό στους ανθρώπους, τους οποίους όχι μόνον κάνει αποστάτες, αλλά και τους καθιστά βλάσφημους προς τον Δημιουργό με τις τόσες πανουργίες όλων των αιρετικών, που αναφέραμε πριν. Όλοι αυτοί, μολονότι προέρχονται από διαφορετικά μέρη και διδάσκουν διαφορετικά πράγματα, συναντώνται στον ίδιο σκοπό της βλασφημίας και τραυματίζουν θανασίμως, διδάσκοντας τη βλασφημία στον Θεό, στον Ποιητή και Τροφό μας, και αρνούμενοι τη σωτηρία του ανθρώπου. Ο άνθρωπος, όμως, είναι ένωση ψυχής και σώματος, δημιουργήθηκε «καθ' ομοίωσιν» Θεού και πλάσθηκε με τα χέρια Του, δηλαδή, με τον Υιό και το Άγιο Πνεύμα, στους οποίους είπε: «Ποιήσωμεν άνθρωπον»⁴. Αυτή είναι, λοιπόν, η πρόθεση του διαβόλου, ο οποίος φθονεί τη ζωή μας· να κάνει τους ανθρώπους να μη πιστεύουν στη σωτηρία τους και να βλασφημούν τον Πλάστη και Θεό τους. Όσα σοβαρά και αν πουν όλοι οι αιρετικοί, τελικώς καταντούν στο σημείο να βλασφημούν τον Δημιουργό και να αντιλέγουν στη σωτηρία του πλάσματος του Θεού, το οποίο, βεβαίως, έχει σώμα. Γι' αυτό το πλάσμα του, όπως αποδείξαμε ποικιλοτρόπως, επιτέλεσε όλη την οικονομία ο Υιός του Θεού. Και καταστήσαμε σαφές ότι κανέναν άλλο δεν ονομάζει Θεό η Γραφή, παρά μόνον τον Πατέρα των όλων και τον Υιό και όσους έχουν την υιοθεσία.

Σημειώσεις

1. Λουκάς 1,2.

2. Παράβαλλε Β΄ Τιμόθεον 2,23.

3. Γένεση 3,4-5· Β΄ Κορινθίους 11,3.

4. Γένεσις 1,26.